لیكوی خوزی


استان خوزستان دریکی ازممتازترین موقعیتهای جغرافیایی درجنوب غرب ایران واقع شده است.قرارگرفتن بین رشته کوههای زاگرس وخلیج فارس وهمچنین پیشینه شش هزار ساله منطقه اهمیت این استان رابیانگر میباشد.جاری بودن 30%از آبهای کشوروحاصلخیزی جلگه خوزستان سبب شده تا علی رغم آب وهوای گرم منطقه "ازنظرفون وفلور(پوشش گیاهی وجانوری)
جایگاه منحصر به فردی درایران راداشته باشد.
علاوه بر پوشش گیاهی خاص مناطق جنوبی کشور(nobosendian) همچون کنار-کهور- پده- سریم و....پوشش وتنوع جانوری استان خوزستان درتمامی رده ها علی الخصوص پرندگان را میتوان به علت ویژگیهای ذکر شده کم نظیر دانست.پرندگانی همچون اکراس آفریقایی-باکلان مارگردن-میوه خور-لیکوخوزی وگنجشک رودخانه ای را میتوان نمونه هایی از پرندگان خاص منطقه نامید که از این میان لیکو خوزی پرنده ای جذاب ومحبوب پرنده نگرها میباشد که میتوان زیستگاه آن رامنحصرا"استان خوزستان نامید.
لیکو خوزی با نام علمی(turdoides altirostris )ازراسته گنجشک سانان (passeriformes)واز تیره لیکویان (timaliidae)میباشد که این تیره 4گونه را در برمیگیرد که در ایران دو گونه لیکو معمولی و لیکو خوزی دیده میشوند.
از خصوصیات رفتاری این تیره میتوان به اجتماعی بودن آنها اشاره کرد که افراد یک خانواده بیشتر با هم دیده میشوند.بالهای کوتاه وگردی دارند ودم بلند آنها میتواند یکی از بهترین نشانه ها برای تشخیص شان باشد.درشناسایی آن احتمال اشتباه با برخی ازگونه های سسک از جمله سسک بزرگ نیزار(great reed warbler) وجوددارد.
درنگاه اول این دوگونه بسیار شبیه یکدیگرند اما با کمی دقت که بستگی به میزان نزدیک شدن به پرنده وهمچنین زاویه دیدن آن دارد میتوان به اختلافشان پی برد.لیکو خوزی کمی کوچکتربا پروبالی قهوه ای متمایل به زرد وزیر تنه آن بر عکس لیکو معمولی فاقد هر گونه خطی میباشد همچنین منقاری کوتاهترنسبت به لیکومعمولی داشته ونکته پراهمیت در تفاوت آنها زیستگاه این دو گونه است که لیکوخوزی زیستگاه مرطوبتری نسبت به لیکومعمولی دارد.هردوگونه درایران بومی هستند ولی ازنظرتعداد با یکدیگرمتفاوتند یعنی لیکو معمولی جمعیتی بیشترولی لیکو خوزی به تعداد بسیارکمتردربرخی ازنقاط استان خوزستان دیده میشود.
در گام اول لیکو خوزی را میتوان درکنارنهرها-کانالهای آب وبستر رودخانه ها جستجو کردوپس از آن درپوشش گیاهی اطراف این مناطق از جمله نیزارها ی حاشیه مناطق آبی احتمال دیدن آن را افزایش میدهد.از عادات رفتاری لیکو خوزی حرکت مداوم لابلای نی ها میباشد وپرنده ای بسیارپر جنب وجوش است .آشنایی با صدای لیکوخوزی میتواند به امکان دیدن آن بیافزاید.
همانگونه که اشاره شداستان خوزستان یکی ازپرآبترین استانهای کشور است.درحدود نیمی ازتالابهاد کشوردراین استان قرارگرفته وهمچنین بزرگترین تالاب داخلی وساحلی ایران یعنی تالاب شادگان درخوزستان واقع شده است.
یکی ازبهترین مناطق برای دیدن لیکوخوزی تالاب بامدژاست که یکی ازباارزش ترین منابع اکولوریک  کشوروبه علت قرارگرفتن درمنطقه ای با غنای تاریخی وفرهنگی بایستی درارتقا درجه حفاظتی آن بیش ازپیش کوشش شود.عمده ترین منبع تامین آب تالاب بامدژرودخانه شاووراست که از15 کیلومتزی شمال شوش سرچشمه میگیرد.آب تالاب شیزین ودرصد شوری آن کمتراز5/0گرم درلیتراست.تالاب بامدژبعلت برخورداری ازشرایط نسبتا" مناسب محل جذب گونه های متفاوتی است که بیش از50گونه پرنده درآن زیست میکنند که تقریبا"20گونه بومی ومابقی مهاجرویازمستان گذرند که لیکوخوزی یکی ازپرندگان بومی این منطقه میباشد.
به نظرمیرسد هرچه به قسمتهای جنوبی استان خوزستان به خصوص به سمت مرزکشورعراق پیشروی میکنیم درصد احتمال دیدن لیکوخوزی بیشترمیشودهمچنین با استناد به نقشه پراکندگی گونه درکتاب birds of the middel east که بیانگرتعلق این گونه به منطقه آب وهوایی بین النهرین(mezopotamian )است وشاید نامگذاری انگلیسی این گونه  iraq babbler ریشه دراین مطلب داشته باشد.به عنوان مثال نگارنده لیکو خوزی رادراسفند 1388دراطراف تالاب بامدژودرفروردین1389درحاشیه رودخانه ارونددراروندکناروگزارش مشاهده دیگری درحاشیه رود کارون نزدیکی شهراهوازدرهمان ماه داشته است.