شناسايی پرندگان و پرنده‌نگری

 چگونه پرندگان را بشناسيم

بسياری از افراد علاقمند به حيات وحش و پرندگان  ، صرفا به اين دليل که نمی توانند يک زرده پر را از يک سهره تشخيص دهند از پيگيری و مطالعه در دنيای زيبای پرندگان خودداری می کنند.

شناسايی پرندگان و پرنده‌نگری

 چگونه پرندگان را بشناسيم

بسياری از افراد علاقمند به حيات وحش و پرندگان ، صرفا به اين دليل که نمی توانند يک زرده پر را از يک سهره تشخيص دهند از پيگيری و مطالعه در دنيای زيبای پرندگان خودداری می کنند. برای برخی ديگر يادگيری بعضی نامها و اصطلاحات نامانوس مربوط به پرندگان دشوار می باشد، ولی لذت بردن از عالم پرندگان، چه بطور مداوم و چه گاهگاه نه معلومات وسيع می خواهد و نه تخصص دانشگاهی. حتی کسانی که ادعا می کنند تفاوت بسياری از پرندگان را نمی دانند مسلما عقاب، کلاغ، کبوتر، اردک، جغد و بسياری از پرندگان ديگر را می شناسند و در حقيقت زمينه شروع کار را دارند.کما اينکه يکی از معروفترين پرنده شناسان انگليسی کارمند راه آهن است.

روش های شناسايی پرندگان بسيار ساده و محدود می باشد. شرط اول داشتن حوصله و پشتکار است. از هيچکس انتظار نمی رود در وهله اول هر پرنده ای را می بيند شناسايی کند. شناسايی پرندگان در صورتی ميسر است که بتوان مشخصات ظاهری آنها را دقيقا مشاهده کرد. شرط دوم رعايت سکوت و آرامش است. اگر با سر و صدای زياد و در حالی که با دوستان خود صحبت می کنيم وارد منطقه ای شويم بدون شک پرندگان زيادی را فراری خواهيم داد. ولی چنانچه در جايی کمين کرده و ساکت بمانيم موفق به ديدن پرندگان بيشتری خواهيم شد. در صورت امکان بهتر است در آغاز کار با افراد وارد همسفر شويم تا راه و رسم مشاهده صحيح پرندگان را بیاموزيم.

پرندگان را در همه جا و در تمام فصول سال می توان مشاهده و مطالعه کرد.اين کار نياز به وسايل و تجهيزات زياد ندارد. در بيشتر موارد داشتن کتاب راهنما، دوربين دوچشمی (در صورت امکان تلسکوپ) يک مداد و يک دفترچه يادداشت، لباس مناسب فصل، کلاه آفتاب گير و اندکی صبر و حوصله کافی است.

لوازم مورد نياز براي كار صحرايي

همانند هر كار يا شغل ديگري اين كار (تماشاي پرندگان) نيز احتياج به لوازم و تجهيزات خاص دارد. خوشبختانه اين لوازم در كشور ما خيلي گران نبوده و براحتي قابل تهيه هستند.

دوربين چشمي

دوربين ها انواع مختلف و به طبع آن كارآيي متفاوتي دارند. مناسبترين دوربين ها براي تماشاي پرندگان دوربين هاي   30*8 و 40*10 هستند.

عدد اول كه معمولا از عدد دوم كوچكتر است بيانگر بزرگنمايي دوربين و عدد دوم قطر عدسي شيئي دوربين بر حسب ميليمتر است.

كتاب راهنما

مسلما همه پرندگان مورد مشاهده براي ما شناخته شده نخواهند بود و لازم است كه در همان محل به تصاوير و توضيحات كتاب راهنما مراجعه و از شناسايي گونه پرنده اطمينان حاصل كنيم.

در اين زمينه كتابهاي متعددي موجود مي باشد كه به تعدادي از آنها اشاره مي گردد:

پرندگان ايران؛ انتشارات محيط زيست؛ نوشته درك اسكات؛ علي ادهمي و ديگران

پرندگان ايران؛ انتشارات فرهنگ اسلامي؛ نوشته دكتر جمشيد منصوري

The bird of the Middle east, Porter

 Birds of Britain and Europe, j. Nicolai, D. Singer.K.wothe

  The Macmilan Birders Guide to European and Middl -Eastern bird 

دفترچه يادداشت

سعي كنيد مشاهدات خود را سريعا يادداشت نماييد. بعد از چند سال خواهيد ديد كه براي شما مفيد خواهد بود. براي اينكار نياز به يك دفترچه جيبي و يك مداد داريد. ترجيحا براي اين كار از خودكار استفاده نكنيد زيرا: در سرما خوب نمي نويسد؛ اگر رو به بالا بگيريد نمي نويسد؛ در گرما ممكن است جوهر پس بدهد و از همه بدتر اگر آب به دفترچه يادداشت شما برسد نوشته هاي شما پخش و مخدوش مي گردد.

لباس همرنگ

تلاش كنيد لباسي همرنگ محيط مورد بازديد به تن داشته باشيد زيرا اگر با لباسي زرد يا سبز فسفري به طبيعت رفتيد مطمئن باشيد مسافران همراه شما كمترين شانس ديدن پرندگان را خواهند داشت.

كلاه آفتابگير

گاهي مجبور خواهيد بود دقايقي يا حتي ساعاتي را بدون حركت به يك نقطه خيره شويد. در اينصورت داشتن يك كلاه آفتابگير همرنگ محيط؛ خصوصا در فصل تابستان بسيار كارآمد خواهد بود.

تلسكوپ

استفاده از تلسكوپ (اسپاتینگ اسکوپ) كمك شاياني به ديدن دقيق تر گونه ها مي كند. 

  دوربين عكاسي

ثبت لحظه ها و تصاوير بسيار با اهميت است. گرفتن عكس از چند جهت قابل توجه است:

الف- گاهي اوقات عكس به شناسايي دقيق تر گونه ها كمك خواهد كرد.

ب- نوشتن يك گزارش مصور بسيار جالب تر و كاربردي تر از گزارش هاي بدون عكس است.

ج- اثبات حضور يك گونه يا يك اتفاق خاص

د- تكميل آرشيو شخصي كه ممكن است بعدها تبديل به يك كتاب يا مقاله با ارزش گردد.

ه- داشتن عكس از موجوداتي كه ممكن است در آينده نزديك منقرض گرديده و به تاريخ بپيوندند (نظير درناي سيبري كه 1 قطعه از ان بيشتر نمانده است. بختياري83).

 مواد خوراكي

اغلب اوقات كار در طبيعت طولاني شده و مجبور خواهيد بود يك وعده غذايي را در حين انجام كار صرف نماييد.

همراه داشتن مواد غذايي سبك و مقوي مي توانند شما را از زحمت پيمودن كيلومترها مسير رفت و برگشت به اولين آبادي خلاص كنند.

 لوازم ديگر                                                          

داشتن بسياري لوازم مانند چراغ قوه؛ چاقو؛ خط كش يا متر؛ كفش مناسب سفر؛ چكمه لاستيكي (در تالابها و سواحل)؛ عينك آفتابي؛ كيف كمكهاي اوليه و ... مي توانند به فعاليت تحقيقي يا تفريحي شما كمك كنند