|
گونه های پرندگان در خطر ایران درنای سیبری 
Kingdom: ANIMALIA
Phylum: CHORDATA
Class: AVES
Order: GRUIFORMES
Family: GRUIDAE
Genus: GRUS
Taxon: Grus leucogeranus سلسله: جانوران شاخه: طنابداران
رده: پرندگان
راسته: درناسانان
خانواده: درناییان
جنس: درنا
گونه: درنای سیبری English Name: Siberian Crane
Distribution/پراکنش: Afghanistan, Azerbaijan (v), China (br), India, Iran(Islamic Republic of) (ex?!!), Japan (v) , Kazakhstan , Mongolia (br?) , Pakistan , Republic of Korea (v) , Russian Federation (br) , Turkmenistan , Uzbekistan (v)
Distribution key /راهنمای پراکنش
ex – Extinct/منقرض br – breeding/زادآوری v - vagrant /سرگردان
ویژگی های ظاهری این گونه:
طول: 140 سانتیمتر .
بدن پرنده بالغ تماماً سفید بجز ماسک قرمز تیره ای که از نوک منقار تا پشت چشم کشیده شده است. عنبیه چشم زرد رنگ و پاها به رنگ قرمز است. جنس نر و ماده مشابه هم هستند اما پرنده نر از ماده کمی بزرگتر است. در پرنده نابالغ ماسک با پر پوشیده شده و شاهپرها به رنگ نخودی است. تنها در این گونه از درناها منقار دندانه دار است که به پرنده امکان تغذیه از ریشه های زیر زمین و شکارهای لیز و لغزنده می دهد.
صدا: فلوت مانند و آهنگین
گرایش جمعیتی: در حال کاهش
جمعیت تقریبی: 3,200 قطعه
محدوده زادآوری و زیستگاهی: 107.000 کیلومتر مربع
زیستگاه : بیشتر از دیگر گونه های خانواده درنایان به آب وابسته است. تغذیه، لانه سازی، زادآوری و زمستان گذرانی این پرنده در تالابهای ترجیحاً وسیع و کم عمق (حداکثر 30 سانتیمتر) آب شیرین با میدان دید مناسب است. محدوده زادآوری جمعیت شرقی در بین زمینهای تالابی با پوشش علفهای بلند و توندرا بوده و جمعیت مرکزی در باتلاقهای خزه دار و زمینهای باتلاقی است.
تغذیه، بیشتر از ریشه ها، جوانه ها، دانه های گیاهان آبزی است اما از حشرات، ماهی ها و جوندگان کوچک نیز تغذیه می کند. زمان مهاجرت شمالی در چین در ماه مارس صورت گرفته و در پاییز مهاجرت به سمت جنوب از اواخر ماه اکتبر تا نوامبر انجام میگیرد. درنای سیبری معمولاً در اواخر ماه مه تا اواسط ماه ژوئن دو تخم میگذارد اما غالباً یکی آز آنها تبدیل به جوجه می شود.
http://www.birdlife.org/datazone/species/index.html?action=SpcHTMDetails.asp&sid=2786&m=0
http://www.arkive.org/siberian-crane/grus-leucogeranus/info.html
سایتهای ایران جهت بازدید این گونه:
- تالاب مصنوعی فریدونکنار
• تنها یک قطعه از این پرنده در طی سالهای اخیر در منطقه مشاهده شده است. http://www.birdlife.org/datazone/sites/index.html?action=SitHTMDetails.asp&sid=8081&m=0
سایتهای جهانی جهت بازدید این گونه:
جمعیت شرقی
جمعیت غربی و مرکزی
http://www.npwrc.usgs.gov/resource/birds/cranes/grusleuc.htm#country
http://www.iucnredlist.org/details/143772/rangemap
وضعیت گونه در IUCNREDLIST: از سال 2000 در خطر انقراض / Critically Endangered http://www.iucnredlist.org/details/143772 وضعیت گونه در CITES: در خطر انقراض / Critically Endangered http://www.cites.org/eng/resources/species.html
عوامل تهدید کننده:
از بین رفتن تالابها و یا پایین آمدن سطح آب آنها از طریق توسعه کشاورزی و افزایش بهره برداری انسانی از آنها و افزایش استخراج نفت در سایتهایی که این پرنده در آن زمستان گذرانی می کند.
از دیگر عوامل محیطی تهدید جدی این گونه، در دریاچه پویانگ در چین در زمستان 2003-2004 می توان نام برد. احداث سه گلوگاه سد که منجر به تغییر الگوی هیدرولولوژیکی رودخانه یانگ تسه سفلی گردید و جمعیت زمستان گذران را شدیداٌ تحت تاثیر قرار داد.
افزایش سطح تخریبهای انسانی به ویژه در پویانگ هو چین.
شکار در مسیر گذر جمعیت مرکزی و غربی از پاکستان و افغانستان، و حتی جنگ اخیر در افغانستان برروی مهاجرت این پرنده تأثیراتی داشته است.
مسموم شدن پرندگان آبزی به مقصد چین در محل ذخیره آب هوان ژیدونگ، منطقه شن یانگ به نظر بر روی این گونه نیز تأثیر گذاشته است.
در هند نیز استفاده از آفت کشها و آلودگی به عنوان عامل تهدید این گونه است.
فعالیتهای حفاظتی که تا کنون صورت گرفته:
این گونه در تمامی کشورهای منطقه قانوناً در لیست گونه های تحت حمایت (CITES) است؛ و تمامی کشورها یادداشت تفاهمی مبنی بر کمک به حفاظت سایتهای تالابی امضا کرده اند.
تلاش برای مدیریت سطح آب در زمان مهاجرت این پرندگان به ویژه در چین صورت گرفته است.
مناطق حفاظت شده ای برای این گرنده در روسیه، چین و هند درنظر گرفته شده است.
شبکه درنای آسیایی شمال شرقی (North East Asian Crane Site) تأسیس شده است.
همچنین پروژه مشترک حفاظتی چهار کشور چین، قازاقستان، روسیه و ایران, Siberian Crane Wetland Progect, که از سال 2003-2006 فاز اول عملیات حفاظتی را انجام داده و بین سالهای 2006-2009 وارد فاز دوم برنامه حفاظتی شده است.
پرندگان رها شده از دست شکارچیان در بین جمعیت مرکزی رهاسازی شده اند.
دیگر راههای پیشنهادی برای حفاظت از این گونه:
تعیین سایتهای زادآوری در آبگیر کونووات (Kunovat) و دیگر مناطق احتمالی در شمال غرب روسیه.
اتخاذ تدابیر حفاظتی شدیدتر برای کاهش تهدیدهای ناشی از سه گلوگاه سد منتهی به تالاب در یانگ تسه سفلی.
گسترش مناطق حفاظت شده در روسیه.
گسترش منطقه حفاظت شده پویانگ هو چین، یا تاسیس دیگر مناطق حفاظت شده در تمامی مناطق مهم زمستان گذرانی این پرنده و مدیریت سطوح آبی در آنها.
کاهش فشار شکار بر روی جمعیت مرکزی این گونه.
http://www.birdlife.org/datazone/sites/index.html?action=SpcHTMDetails.asp&sid=2786&m=0
http://www.iucnredlist.org/details/143772
http://www.arkive.org/siberian-crane/grus-leucogeranus/threats-and-conservation.html
سایر لینکهای مرتبط:
http://www.sibeflyway.org
http://www.scwp.info
http://www.npwrc.usgs.gov/resource/birds/cranes/grusleuc.htm
http://www.cms.int/species/siberian_crane/sib_text.htl
http://www.iucnredlist.org/details/143772
http://www.unep-wcmc.org/AEWA/ssi.cfm?species=9521
http://www.arkive.org/siberian-crane/grus-leucogeranus/video-09a.html?movietype=Download+QuickTime+movie&host=84.241.39.114
http://www.osme.org
|
